کلید محافظ در برابر جریان نشتی
عملکرد کلیدهای جریان نشتی
عملکرد کلیدهای جریان نشتی (محلفظ جان) در سه بخش مختلف انجام می شود:
۱- آشکار سازی جریان نشتی یا Detection که وظیفه ی ردیابی جریان نشتی را برعهده دارد که این قسمت توسط یک ترانس جریان (CT) انجام می شود.
۲- اندازه گیری جریان نشتی بوجود آمده توسط یک رله که ترانس اندازه گیری جریان آشکار ساز جریان نشتی در مدار را با جریان حد که همان حساسیت کلید و یا آستانه قطع است، مقایسه می کند.
۳- واحد قطع مدار یا Tripping، در این قسمت اگر جریان نشتی اندازه گیری شده، بیش تر از حساسیت کلید محافظ جان باشد، مدار قطع می شود. کلید محافظ جان انسان رله دیفرانسیل اتوماتیک که ظرف ۰.۲ ثانیه بر اثر بروز عیب مدار را به صورت تک فاز یا سه فاز قطع می کند.
کلید محافظ جان از اصول حفاظت دیفرانسیل استفاده می کند. بدین صورت که کلیه سیم های فاز و نوترال شبکه وارد این کلید می شوند در داخل این کلید یک CT ترانسفورماتور جریان قرار دارد که کلیه سیم ها از وسط هستۀ این CT عبور می کنند اولیه ترانس را تشکیل می دهند با این عمل و با توجه به خصوصیات CT جمع جبری جریان های عبوری از داخل کلید بدست می آید حال در صورتی که این مقدار بیش تر از ۳۰ میلی آمپر باشد کلید فیدر خروجی را قطع می کند.
به بیان ساده در صورت وجود جریان های وارد شده به سیستم توسط سیم های فاز از طریق سیم های فاز و نول بر نمی گردد. به طور کلی هنگام برق گرفتگی مسیر جریان از فاز به بدن شخص و از بدن شخص به زمین خواهد بود جریان نشتی که باعث ایجاد جریان در خروجی CT کلید حفاظت از جان خواهد شد. نصب محافظ جان در مسیر ورودی فاز و نول مصرفی انجام می شود. به عبارت دیگر فاز و نول داخل این کلید شده و به صورت سری در مسیر ورودی برق قرار می گیرد. در تابلوهای برق این کلیدها بعد از کنتور برق قرار می گیرد و فاز و نول داخل این کلید شده و سپس به کلیدهای مینیاتوری وارد می شود.
کاربردها:
- وظایف اصلی کلید محافظ جان
- ۱-جلوگیری از تلفات انرژی
- ۲- حفاظت از جان انسان در مقابل برق گرفتگی
- در واقع کلید محافظ جان یا (RCD (Residual Current Detector بر اساس حداکثر جریانی تعریف می شود که در بیش ترین زمان می تواند از بدن انسان بگذرد و خطر برق گرفتگی نداشته باشد و همین طور حداکثر جریانی که به تجهیزات و وسایل برقی صدمه نزند که به این مقدار در اصطلاح «حساسیت کلید محافظ جان» گفته می شود.
این کلید ها در دو مدل: دو پل و با کد MXR-2 و چهارپل با کد:MXR-4 تولید میشود
رنج های جریانی MXR-2 : 16-25-32-40-50-63
رنج های جریانی MXR-4 : 16-25-32-40-50-63
کلید جریان نشتی:
کلید جریان نشتی که با RCCB یا RCD که به اشتباه به کلید محافظ جان نیز شناخته میشود، نوعی کلید است که با مقایسهٔ جریان سیمهای رفت و برگشت، در صورتی که اختلافی بین جریان رفت و برگشت وجود داشته باشد مدار را قطع میکند. در حالت عادی مدارهای الکتریکی، جریان رفت با جریان برگشت برابر است، اما اگر به هر دلیلی جریان بین سیم فاز و نول (در مدارهای تکفاز) اختلاف داشته باشد کلید محافظ جان عمل خواهد کرد. وجود این اختلاف ممکن است بر اثر اتصال بدنهٔ یکی از دستگاههای الکتریکی باشد که در آن جریان الکتریکی به جای برگشتن از راه سیم نول از راه زمین به منبع برمیگردد که اصطلاحاً میگویند جریان نشت پیدا کردهاست. این دستگاه جریانهای نشتی کوچکی را که توسط فیوز شناسایی نمیشوند اما میتوانند زمینهساز آتشسوزی یا برقگرفتگی شوند شناسایی و مدار را در چند دهم یا صدم ثانیه قطع میکند. جریان نشتی ممکن است از راه بدن فردی که با زمین تماس دارد و تصادفاً دستش با قسمت برقدار مدار تماس پیداکرده است به وجود آید، کلیدهای محافظ جان به گونهای طراحی میشوند که پیش از آسیبرسیدن به فرد مدار را قطع میکنند. این کلیدها برای قطع مدار در برابر اضافهبار و اتصال کوتاه طراحی نشدهاند. گونهٔ دیگری از این کلیدها که افزون بر جریان نشتی به اضافهبار هم واکنش نشان میدهند RCBOنامیده میشوند. RCD ممکن است برای اشاره به کلیدهای RCCB و RCBO به کار رود اما نباید آنها را با کلید ELCB که به ولتاژهای سرگردان حساس است اشتباه گرفت. این کلید با وجود اتصال به زمین (ارت) کاربرد بهتری دارد.
MXR-2
IN=40A
N=30mA∆I
230V 50/60 HZ
m=500A∆Im=I
Im=I c=6000A
IEC 614008-1




